"ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ", 
ένα Βαλκανικό, πολιτικό ποίημα

Είχα υποσχεθεί στους αναγνώστες της "Ορθοστασίας", ότι η δεύτερη ποιητική συλλογή θα ακολουθούσε τις αμέσως επόμενες μέρες. Προσπάθησα μέσα από χίλιες προσωπικές δυσκολίες να κρατήσω την υπόσχεσή μου βάζοντας στον εαυτό μου ένα 'deadline', γραμμή θανάτου δηλαδή. Είναι μια έκφραση που χρησιμοποιεί τόσο συχνά και με τόση ευκολία το σινάφι μου -δημοσιεύσεις, συνέδρια και δε συμμαζεύεται- που αν κάθε φορά τη στοχαζόταν κιόλας, είμαι βέβαιος πως θά 'ταν ο περίγυρός μου πολύ καλύτερος. Ήθελα να μη με προλάβει ο νέος χρόνος. Ο λόγος: είχα στα χέρια μου ένα ποίημα 'μαύρο' κι ήθελα μ' αυτό να ξορκίσω τον δύσκολο χρόνο που φεύγει. Βέβαια τα δεινά της τελευταίας χρονιάς είναι σχετικά μακριά απ' τα Βαλκάνια, όπου ο Γιώργος Μπλάνας τοποθετεί το σκηνικό του και την ιστορία του. Δε μπορώ να δω όμως τα φετινά, αρρώστιες και θανατικά, ξεκομμένα απ' το εδώ και πάνω από δεκαετία δράμα της χερσονήσου του Αίμου, αυτό το δράμα όπου μονάχοι σχεδόν τη 'σκαπουλάραμε' και τις συνέπειες του μόνον 'εξ επαγωγής' ενδεχομένως τις νοιώσαμε. Ας είναι, παλιότερα, όχι και πολύ, πληρώσαμε εμείς. 

Προλάβαμε λοιπόν. Σουρούπωνε κι ο 'Αγγελος τέλειωνε τις μικροαλλαγές του. Κέντημα κόκινο σε μαύρο φόντο η δουλειά του. Επιμένει: "Παρωχημένη αναρχική εφημερίδα τοίχου...".  Θεσσαλονίκη υγρή, σκόρπια σύννεφα κι υγρασία να τρυπάει το κόκαλο, κι ένας Όλυμπος που ξεπροβάλλει στα Δυτικά ανοίγματα του απογεύματος και ξαναχάνεται στη τελευταία νύχτα του πρώτου χρόνου του πιο απαισιόδοξου, κατά πολλούς, αιώνα, συνάρχοντας κι αυτός του Αίμου εδώ στην άκρη της Βαλκανικής. Μια ποίηση σαν αυτή του Μπλάνα δεν είναι ελληνική με την στενή έννοια της καθ' ημάς μιζέριας. Είναι ποίηση που σπάει το σύνορο, πατάει σε δυο πόδια γερά, μας κλείνει το μάτι ελληνικά και βλέπει τον κόσμο έξω, κι από έξω. Δε ξέρω αν είναι Βαλκανική ποίηση. Ποίηση Ευρωπαϊκή (Ατλαντικός-Ουράλια) είναι. Ο Μπλάνας του Αρχίλοχου, δεν είναι εδώ σε πρώτο πλάνο, απ' τα πράγματα βέβαια. Τον νοιώθεις από πίσω, ψηλό, δυνατό, γίγαντα αγαθό, μα μπροστά δεν είναι. Θέλει πολύ φως ο Αρχίλοχος. Μια τέτοια νύχτα δεν του πάει. 'Αλλωστε έχει μετακινηθεί βορειότερα, πολύ πιο πάνω απ' τις αντίπερα της Θάσου ακτές. Το ερώτημα αν η ποίηση αυτή αποκρίνεται σε χρόνο, τόπο και γεγονότα είναι δύσκολο. Η απάντηση θα δοθεί από τον ρέοντα χρόνο. Εμένα μ' αρέσει τ' ότι τολμάει. Στέκομαι λοιπόν στο πλάι της, συμφωνώ-διαφωνώ στα επί μέρους κι αφήνω τη φωνή της να ξεφύγει στο διαδίκτυο σε πρώτη έκδοση και δοκιμή. Ελπίζω πως το τόλμημα θα μας βγει σε καλό. Και της ποίησης επίσης. Η ακριβής διεύθυνση του ποιήματος είναι: 

 http://genesis.ee.auth.gr/dimakis/archilochos/blanas/epeisodio.html

Και κάτι ακόμη για τον Μπλάνα, για την άλλη του πλευρά αυτή του κριτικού και, γιατί όχι, θεωρητικού της λογοτεχνίας. Παρακολουθώ τα τεκταινόμενα στη ποίηση εκ του μακρόθεν και προσπαθώ στο μέτρο των ταπεινών μου δυνάμεων να προβάλλω ό,τι σημαντικό συμβαίνει. Ο καθηγητής Νάσος Βαγενάς, φάνηκε να ανοίγει φέτος μια συζήτηση για την 'κρίση', το 'εκφραστικό αδιέξοδο' και την 'επαναμάγευση' του  ποιητικού λόγου με μια σειρά από άρθρα στο Βήμα. Κάποιοι φιλοδοξούν, κι ό ίδιος φυσικά ο Βαγενάς, ν' αποτελέσει μια τέτοια συζήτηση βάση γι ανοίγματα σοβαρά. Θύμιζαν λίγο οι 'προγραμματικές' του διακηρύξεις κάτι από τις Σεφερικές διακηρύξεις περί 'μαλαμάτων που τρώνε το πρόσωπο της τέχνης' κλπ. Βρήκα ενδιαφέρουσα τη συζήτηση, κι όταν τοποθέτησα στις ιστοσελίδες της 'συγχρονης ελληνικης ποιησης' δυο από τις 'σκοτεινές μπαλάντες' του Βαγενά, πρόσθεσα και συνδέσμους στα τρία του άρθρα στο Βήμα. Ο Γιώργος Μπλάνας, δόκιμος κι ώριμος ποιητής της γενιάς του '80, συμμετέχει στη συζήτηση αυτή, αν δεν είναι αυτός που έδωσε το εναρκτήριο λάκτισμα, δίνοντας το στίγμα της 'γενιάς του' και προφανώς της τέχνης του με δυο άρθρα του στη Aυγή ( Ι , ΙΙ ) παράλληλα με ένα αντίστοιχο του Κώστα Βούλγαρη ( Ι , ΙΙ ). Μπορείτε στο άρθρο του αυτό να βρείτε τις ξεκάθαρες και μαχητικές απόψεις του. Έχω στα χέρια μου ένα τελευταίο άρθρο του Βούλγαρη στο περιοδικό 'Πλανόδιο' που θα το τοποθετήσω στις σελίδες της 'συγχρονης ελληνικης ποιησης' όσο μπορώ πιο σύντομα. Για την ώρα παραθέτω ένα απόσπασμα από το τελευταίο αυτό άρθρο: "Αυτή η θέση του Βαγενά, παρ' ότι η επιχειρηματολογία της διαθέτει τη δική της αυτοαναφορικότητα, αποτελεί ανοιχτή συνηγορία στην εκφρασθείσα στην Αυγή από τον γράφοντα και τον Γιώργο Μπλάνα, βεβαιότητα πως οι νεώτεροι ποιητές μας, επειδή ευρίσκονται χωρίς παραδεδομένο και ισχυρό ποιητικό 'παράδειγμα', είναι αναγκασμένοι, όπως ακριβώς και η γενιά του '30, εάν θέλουν να υπάρξουν σύγχρονοι ποιητές, να το δημιουργήσουν"    

Καλή σας χρονιά.

Χρήστος Ε. Δημάκης
Θεσσαλονίκη  31 Δεκεμβρίου 2001

Τομέας Τηλεπικοινωνιών
Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
54006 Θεσσαλονίκη
τηλέφωνα: γραφ. 031-996358,  σπίτι 031-906911
Fax: 031-996312
e-mail: dimakis@vergina.eng.auth.gr